Co-
impact
Co-impact begint niet bij resultaten, maar bij relaties.
Co-impact groeit waar mensen samen leren, twijfelen, delen en durven veranderen. Niet om te bewijzen wat werkt, maar om te begrijpen wat ertoe doet en hoe beweging ontstaat. Deze website helpt je om je impact in beeld te brengen.
“Co-impact ontstaat onderweg. In de keuzes die we maken en de vragen die we durven stellen.“
Co-impact is een proces
Bij EQUALITY//ResearchCollective willen we onderzoek doen dat ertoe doet en iets in beweging zet. Niet alleen aan het einde, maar onderweg – in de manier waarop we samenwerken, keuzes maken en leren.
Impact is voor ons geen cijfer of score. Het is een proces van bewustwording en betekenisverlening, van stilstaan, luisteren en samen leren en groeien. Wij staan in het impactvraagstuk voor menselijkheid, verbinding en rechtvaardigheid:
Sociale rechtvaardigheid: niet “meer bereiken’” maar wel eerlijker handelen
Menselijkheid en bewustwording: tijd maken om stil te staan, te luisteren en te leren (een cultuur van pauze, het Kolibrie-effect)
Relationaliteit: impact ontstaat in de tussenruimte, waar perspectieven elkaar vinden en raken.
Het gaat over de vraag: Wat verandert er in mij, in ons, en in de wereld rondom? We positioneren co-impact als leerpraktijk. Co-impact is:
Procesmatig: vooraf, onderweg en aan het einde
Wederkerig: impact stroomt van binnen naar buiten (onderzoeker > ander) én van buiten naar binnen (ander > onderzoeker)
Bewust: we staan stil in drie fasen
We onderscheiden daarbij drie vormen van impact, die samen impact-systeem vormen. Co-impact betekent dat we verschil maken samen met anderen:
In hoe we samenwerken (participatief),
In wat we leren en delen (thematisch),
En in de bredere bewegingen die we op gang brengen in de samenleving (collectief).
// Luisteren
Vertragen
Delen
Co-impact vraagt om drie houdingen:
Luisteren: ruimte maken voor wat zich aandient (ook buiten de plannen) en aan stemmen die anders gemist worden
Vertragen als vorm van zorg: pauzeren om te voelen of we nog in lijn liggen met onze why, en pauze gebruiken om recht te doen aan mensen en thema
Delen als centraal principe: kennis en eigenaarschap niet vasthouden, maar laten circuleren. Inzichten teruggeven aan elkaar en de gemeenschap die ze mee vormgaf
“Impact onstaat in de tussenruimte: waar jij en de ander elkaar raken rond het grotere vraagstuk.“
Reflectievragen per soort van impact
Gebruik de vragen hieronder in teamgesprekken, PEIL-momenten of stuurgroepreflecties. Ze helpen om impact samen zichtbaar te maken. Niet als evaluatie, maar als gezamelijke ontdekking.
Participatieve impact
Thematische impact
Wat er in en tussen mensen gebeurt door deel te nemen. Meedoen brengt nieuwe vaardigheden, verandert inzichten, waarden en perspectieven. Impact door participatie aan het onderzoek.
De kracht van wat je inhoudelijk ontdekt. Het thema zelf verschuift je blik en verdiept je begrip. Impact door de inhoud van het onderzoek.
Collectieve impact
Samen bouwen mensen, organisaties en gemeenschappen iets dat structuren en inzichten verschuift en blijft bewegen. Impact die maatschappelijke beweging en structurele verandering teweegbrengt.
Co-impact vraagt om vertragen als vorm van zorg
“Vertragen is geen tijdverlies maar macht delen met wat onstaat.”
Hoe kijken we naar impact?
We zien impact als een levend leerproces, niet als een eindresultaat.
Onderzoek is een gezamenlijke zoektocht waarin we voortdurend ontwerpen, kalibreren en oogsten. Niet lineair, maar circulair. Als een ritme van vertragen, herijken en verder bouwen.
Impact ontstaat dus in relatie. Het is niet enkel iets van ons, niet boven of onder, maar iets tussen ons. Het is evenzeer een proces van reflecteren, bijsturen en leren als van resultaten tonen. Daarom werken we met drie fasen die helpen om onderweg bewust stil te staan:
Ontwerpen helpt ons om goed te starten: wie betrekken we, waarom en met welke bedoeling?
Kalibreren is het tussentijds stilstaan: zijn we nogop koers, wat merken we onderweg, wat verandert er al?
Oogsten is het moment om terug te kijken en vooruit te denken: wat heeft dit onderzoek in beweging gebracht in onszelf, bij anderen, en in de wereld om ons heen? Verzamel wat je geleerd hebt, vier inzichten en veranker resultaten
De rol van de PEIL momenten
// PARTICPATIEF
ERVARINGSDOORLEEFD
IMPACT LEREN
Participatief Ervaringsdoorleefd Impact Leren
Om co-impact levend te houden, organiseren we PEIL-momenten. Dat zijn natuurlijke pauzes in het onderzoeksproces, momenten van adempauze, herverbinding en collectieve reflectie.
Tijdens een PEIL-moment vragen we niet of er impact is, maar wat er aan het bewegen is. We gebruiken drie impactthema’s, lenzen, beelden en verhalen om samen te kalibreren:
Waar staan we nu?
Wat hebben we ontdekt?
Wat vraagt onze aandacht (ook in rol, macht, tempo)?
Waar willen we verder in investeren?
“Aandacht is het kleinste gereedschap met de grootste uitkomst.”
De rol van de community of Impact
Een Community of Impact in een onderzoeksproject is geen formele stuurgroep, maar een levend netwerk van mensen die mee nadenken, voelen, leren en handelen rond de impact van een onderzoek of praktijktraject. In zo’n community komen op termijn onderzoekers, ervaringswerkers, professionals, en andere partners samen om de vraag te stellen: Wat is er aan het bewegen in onszelf, in de samenwerking, in de wereld rondom
Een Community of Impact:
creëert ruimte om te luisteren en te leren, niet om te controleren;
brengt stemmen samen die anders niet in één kamer zouden zitten;
helpt ons kalibreren, opnieuw afstemmen op het waarom van ons werk;
en zorgt ervoor dat impact onderweg zichtbaar wordt, niet pas aan het einde.
Elke onderzoeksgroep start als een kleine gemeenschap van mensen die iets willen begrijpen of veranderen. Vanuit dat startpunt ontstaat gaandeweg een Community of Impact: een netwerk van betrokkenen dat meegroeit met het onderzoek.
We vertrekken dus niet van een groot, extern geheel, maar van de binnenste kring: de onderzoekers, ervaringswerkers en partners die samen het proces vormgeven. Van daaruit stellen we stap voor stap de vragen:
Wie moeten we onderweg zeker mee aan tafel hebben?
Wie raakt of beïnvloedt dit werk en wie ontbreekt er nog in ons verhaal?
Een Community of Impact is geen vaste structuur, maar een bewegend ecosysteem. Ze groeit in drie bewegingen:
Vanuit de kern: het onderzoeksteam dat reflecteert op zijn bedoeling (why) en aanpak (how).
Naar de schil: partners, praktijkwerkers, studenten of ervaringsdeskundigen die meedenken, meedoen of spiegelen.
Naar de wereld: de bredere gemeenschap, beleidsmakers of organisaties die geraakt worden door de inzichten of verandering.
Belangrijk is dat ze:
inclusief is: wie is erbij, wie ontbreekt?
doorleefd is: niet alleen praten over, maar met
en levend blijft: geen checklist, maar een gemeenschap in beweging
“Waar stemmen zich vlechten, ontstaat wijsheid. Niet waar één stem regeert.”
In de praktijk
Begin bij je onderzoeksgroep: wie zijn we al?
Maak dan de oefening: wie ontbreekt hier? Wie raakt dit nog meer?
Nodig die mensen stap voor stap uit: soms voor een gesprek, soms voor een PEIL-moment.
Laat de community ademen: mensen kunnen aansluiten, meebewegen of even op afstand staan.
Co-impact is geen methode, maar een manier van samen kijken, werken en leren. Het vraagt traagheid in een snelle wereld, en moed om het niet-weten te delen.
We nodigen iedereen uit om mee te bouwen aan een cultuur van betekenisvolle pauze: een plek waar onderzoek niet eindigt bij cijfers, maar begint bij ontmoeting.
Het Co-impact Canvas
“Co-impact ontstaat waar collectief denken, thematisch werken en participatie elkaar kruisen. Het is niet of/of maar én het ene én ook het andere."
Het Co-impact Canvas helpt je om scherp te stellen waarom je aan een project werkt, wie je betrekt en hoe je impact wil realiseren en opvolgen.
Gebruik het canvas:
bij het ontwerpen: bij de start van een project om intenties en verwachtingen te verhelderen,
om te kalibreren: tijdens het proces om bij te sturen en keuzes te toetsen,
bij het oogsten: om na te gaan wat is veranderd en hoe dat verder leeft.
Vul het canvas alleen of samen met je team/stuurgroep in.
Er zijn geen juiste antwoorden - gebruik het als gesprekstool, reflectie-instrument of werkblad om impact bewuster te ontwerpen.
Download, print of gebruik het digitaal. Kies wat werkt voor jouw praktijk.
Werken met lenzen
// LENZEN TOOLKIT
Lenzen zijn kijkvensters die helpen om anders te kijken naar wat er gebeurt.
Elke lens opent een ander gesprek: over stemmen, macht, sociale rechtvaardigheid, kwaliteit van leven, of over de onverwachte schoonheid onderweg (collateral beauty).
Zo gebruik je ze: leg de lenzen op tafel, laat ieder kiezen, praat over wat de lens zichtbaar maakt, wissel van lens.
Vraag in je team:
Door welke lens wil jij vandaag kijken?
Welke lens zou je willen toevoegen?
Wat zie je als je door de lens van de ander kijkt?
Drie lenzen die we al vanuit EQUALITY willen meegeven
Lens van macht en positie: Wie beïnvloedt wie? Wie bepaalt tempo, richting en taal in dit project? Welke posities zijn vanzelfsprekend machtig en waarom? Wat kunnen we doen om machtsverhoudingen bespreekbaar te maken?
Lens van stem: Wie mag spreken en wanneer? Welke stemmen klinken luid en welke blijven gefluister? Hoe zijn we verbonden met de mensen waarmee we werken? Wat doen we met stemmen en verhalen die niet in onze ‘planning’ passen? Hoe kunnen we actief ruimte maken voor tegenstemmen, stilte of twijfel?
Lens van rechtvaardigheid: Worden alle bijdragen evenwaardig erkend en gewaardeerd? Waar versterken we onbedoeld bestaande ongelijkheid in kennis? Hoe zorgen we dat mensen niet enkel meepraten maar ook meebeslissen? Wat betekent ‘socialer rechtvaardigheid’ in dit project, vandaag?